بازي گروهي مافيا

تفکر کليشه اي يا استريوتايپ stereotype

#رفتار_شناسی
#مقاله_آموزشی

stereotype

يشتر با خطای هاله اي در موضوع استدلال و تشخيص آشنا شديد و به اهميت شناخت و درک و شناسايی آن پی برديد . از طرفی جالب هست بدانيد که از اين موضوع ( خطای هاله اي ) در موارد بسياری از فعاليت های تبليغاتی و فروش استفاده ميشود که در اين خصوص موارد جالبی را در آينده به خدمتتان ارائه ميدهم.
بنابرين همانطور که شناسايی و تشخيص خطاهای هاله اي که بسياری از بازيکنان مافيا در طول بازی گرفتار آن ميشوند (فارغ از مثبت يا منفی بودن نقششان) امری بسيار مهم هست ،يادگيری استفاده کاربری از اين خطا نيز اهميت خاصی دارد ، چرا که در دنيای تبليغاتی امروز از همين ضعف ذاتی در انسان ها استفاده ميشود .

امروز قصد دارم شما را با مفهوم ديگری که آن هم همانند “خطای هاله اي” در حيطه خطاهای شناختی افراد هست آشنا کنم و آن تفکر کليشه اي يا خطای استريوتايپ ميباشد و بعد از آن به برسی آن در بازی مافيا ميپردازيم.

 
💥💥stereotype💥💥
استریوتایپ، نگرش کلیشه ای یا برداشت قالبی به یک نظر از پیش تشکیل شده در ذهن جمعی گروه هایی از جامعه اشاره دارد که مانع قضاوت و شناخت منطقی افراد نسبت به دیگران شده و ویژگی های خاصی را به تمامی اعضای یک گروه دیگر یا مجموعه ای منفاوت نسبت می دهد.

این امر سبب میگردد افراد بر پایه اطلاعاتی ناچیز و تصورهای کلیشه ای خود که غالبا برگرفته از جامعه یا رسانه است ، بدون آنکه شناخت کافی از دیگران داشته باشند ، نسبت به آنها قضاوت میکنند.

استریوتایپ اصطلاحی یونانی است که از دو کلمه استریو(به معنای سخت، محکم، غیر قابل تغییر) و تایپ (به معنای تاثیر) تشکیل شده است و به معنای تاثیر غیر قابل تغییر میباشد.

شاید شما هم کسانی را دیده باشید که به محض مطرح شدن بحث رانندگی خانم‌ها، تاکید می‌کنند که زن‌ها هرگز نمی‌توانند رانندگان خوبی شوند.

یا اینکه اگر اجازه‌ی رانندگی را از خانم‌ها می‌گرفتند، شهر‌ها ترافیک روان و تصادف‌های کمتری را شاهد بودند.

یا به مردم هر استان کشور، ویژگی‌هایی را نسبت می‌دهند:

اینها شیرازی هستند، پس … هستند.
آنها شمالی هستند، پس … هستند.
اینها تهرانی هستند، پس … هستند.

این نوع بحث‌ها، در تاکسی و اتوبوس و شبکه های اجتماعی هم، به شدت رایج است.

ایرانی‌ها … هستند. خارجی‌ها … هستند و …
این مرد است.
او زن است.
این ترک است.
او شیرازی است.
این ایرانی است.
او خارجی.
این متولد ماه فروردین است.
او متولد ماه مهر است.

✅استریوتایپ، یعنی پیش‌داوری در مورد افراد بر اساس گروه یا جامعه‌ای که به آن تعلق دارند.

❓آیا خطای استریوتایپ یک خطای ذهنی بی‌فایده است؟
واقعیت این است که چنین نیست.
نیاکان ما در طول تکامل خویش در اثر توانایی تعمیم در تنازع برای بقا زنده مانده اند.
آنها آموختند که از تمام جانوران خزنده بگریزند.
از حیواناتی که دندان خویش را نشان میدهند فرار کنند و خود نیز چون آنان، برای تهدید دیگران دندانهای خود را نشان دهند.
در جنگهای مذهبی، مسلمان بودن یا مسیحی بودن برای تصمیم گیری در مورد اینکه کسی دوست است یا دشمن، کافی بوده است.
زندگی جمع‌گرایانه زمینه را برای قضاوت جمعی فراهم میکرد.
مردم فلان شهر خسیس بودند. مردم شهر دیگر ساده لوح و مردم شهر دیگر مذهبی.
اما:
در کنار توسعه‌‌ی تکنولوژی، فرصت مهاجرت و دیدن فرهنگ‌های دیگر، امکان ازدواج با مردم روستایی دیگر یا شهری دیگر یا کشوری دیگر، دیدن فیلم‌ها و خواندن کتابهای کسانی که به خرده‌فرهنگ‌ها یا فرهنگ‌های دیگری تعلق دارند، همه باعث شده است که دقت آن قضاوت‌های کلی و جمعی، روز به روز کمتر شود.
و به این ترتیب:
امروزه قضاوت بر مبنای استریوتایپ که زمانی ابزاری رایج برای زندگی بود، به عنوان شاخصی برای سنجش عقب ماندگی فکری و فرهنگی شمرده می‌شود.
تفکر کليشه اي

👀کليشه اي بودن بد يا خوب ؟

دوستان ممکن است بفرماييد که استریوتایپ‌‌ها، به خودی خود بد نیستند. خیلی وقتها هم درست از آب در می‌آیند!
در اینجا ذکر دو نکته ضروری است:
☑️نکته‌ی اول اینکه: ما معمولاً استریوتایپ‌های خود را نه بر اساس مطالعات دقیق آماری بلکه بر اساس تجربیات محدود شخصی خود و اطرافیان شکل می‌دهیم.
بنابراین شانس درست بودن این مفروضات خیلی پایین است.

☑️نکته‌ی دوم اینکه: فرض کنیم که نمونه‌های آماری ما هم زیاد است و کاملاً علمی است. نتیجه‌ای که می‌گیریم باز هم این است که احتمال اینکه در میان فلان گروه، فلان ویژگی وجود داشته باشد زیاد است. نه اینکه همه اعضای آن گروه آن ویژگی را دارند.

اما تکیه بر تحلیل‌های از این دست، فرصت توجه به استثناء‌ها را از ما می‌گیرد و مگر جز این است که بسیاری از رویدادهای بزرگ زندگی ما، بیشتر حاصل استثناء هستند تا قاعده؟

استریوتایپ زن، یا دهاتی بودن، یا جنوب شهری بودن، یا کارمند، یا کارآفرین هم، نمونه‌های دیگری از استریوتایپ‌هایی هستند که به صورت قدرتمند در مدل ذهنی و تحلیل‌های بسیاری از ما حضور دارند.

کافی است کمی فکر کنیم و ببینیم که استریوتایپ‌ها و این نگرش آماری به گروه‌های اجتماعی – که معمولاً از نظر پایه‌های آماری هم سست است – چه اثرات زیان‌باری را به زندگی فردی و اجتماعی ما وارد کرده است.

ناگفته نماند که سازندگان استریوتایپ ها فقط آنهایی نیستند که می خواهند با دسته بندی انسان ها و جوامع انسانی آنها را قابل فهم سازند. بسیاری اوقات به خصوص در عصر کنونی تولید استریوتایپ ها اهداف اقتصادی و سیاسی خاصی را دنبال می کند. اهدافی که درنهایت باعث جنگ و درگیری های شدید بین انسان ها و جوامع می شود.

این که دختران جوان باید همه وسایلشان به رنگ صورتی باشد یک استریوتایپ القایی از سوی کسانی است که می خواهند به صورت هدف دار برای گروه های سنی خاص محصولات مختلف تولید کنند و به منفعت برسند. همین طور:

ـ این که عینک نشان زیبایی و روشنفکری است و عینکی ها عاقل تر و داناترند (شبیه قیافه عینکی جغد دانا در کارتون های کودکان)
ـ نوک بینی سربالا نشانه زیبایی است.
ـ داشتن مدرک فوق لیسانس و دکترا نشانه شعور و آگاهی است.
ـ رانندگی زن ها از مردها بدتر است.

اما حقیقت چیز دیگری است و استریوتایپ ها فقط تفکراتی قالبی و کلیشه ای هستند که در حوزه زمانی و مکانی خاص و به صورت محدود ظاهرا درست هستند و تعمیم آنها به صورت یک قانون و قاعده کلی درست نیست و معمولا عمومیت بخشیدن به یک نگاه قالبی غلط، باعث بروز اختلاف نظر شدید و تبعیض های غیرمنطقی و حتی درگیری های جدی می شود.

تفکر قالبی

استريوتايپ در بازی مافيا :

فکر ميکنم دوستان عزيز به طور کامل با مفهوم “تفکر کليشه اي” يا “استريوتايپ” که به آن “تفکر قالبی” نيز گفته ميشود آشنايی پيدا کردند.
اکنون به برسی استريوتيپ در بازی مافيا ميپردازيم.
از آنجايی که در بازی مافيا در بين شهروندان دو گروه پليس و مافيا داريم ، لذا بايد خودمان را آماده شنيدن نگرش ها و ديدگاهای کليشه اي و استريوتايپی فراوانی بکنيم.

همانطور که گفتيم استريوتايپ به معنی پيش داوری در مورد افراد بر اساس گروه يا جامعه اي که به آن تعلق دارند شکل ميگيرد.
تفکر کليشه اي در بازی مافيا سبب ميشود که افراد برای هر کدام از گروه های پليس و مافيا ، رفتار های ثابت و مخصوصی تعريف بکنند.

مواردی مانند :
پليس های بازی فلان کار رو کرده اند …..
مافيا ها ترسو هستند
مافيا کمتر صحبت ميکند
پليس بازی هست که تو بازی ميجنگد
دقت فلانی در بازی نشان دهنده پليس بودنش هست
مافياها در اين بازی بازيکنان ضعيفی هستند
بازيکنای قديمی فلان رفتار رو نميکنند
بازيکنای جديد فلان رفتار رو ميکنند
خانم ها احساساتی بازی ميکنند
کسانی که خوشحالند پس نقش دارند

با توجه به توضيحاتی که پيرامون تفّکر استريوتايپ دادم بايد بدانيد که ذهن انسان ها به دو دليل گرايش بسيار زيادی به کليشه اي شدن دارد.

👈دليل اول اين است که از آنجا که انسان به صورت ذاتی اجتماعی هست و علاقه شديد به حضور در جمع دارد ، ريشه اين رفتار هم بوجود آمدن حس امنيت و آرامش در فرايند گذر از فرد گرايی به جمع گرايی ميباشد. بنابرين انسانها شروع به ساختن مجموعه های پيرامون خود ميکنند که نهايتاً امنيت و آرامششان بالا رود و در اينجا نگاه درون تيمی و برون تيمی شکل ميگيرد.

👈دليل دومی که بر تشکيل تفکر کليشه اي دلالت دارد ، تصميم افراد برای انجام قضاوت و انتخاب سريع ذهنی هست . بی شک ميدانيد که هر چه تصميم گيری در يک امر تکراری سريع تر به وقوع ميپيوندد به اين دليل هست که ذهن ما از ناخوداگاه خود کمک بيشتری ميگيرد و ناخوداگاه ذهن دقيقاً جايی هست که ممکن هست استريوتايپ هايی در اثر تکرار و عمليات روانی و رسانه اي در آن وارد شده باشد.

💥💥دوستان عزيز برخی از شرايطی را که منجر به رفتار استريوتايپ و کليشه اي ميشود به اين شرح هست :

➕يا بازيکن پليس در مقام کاشف تحت تاثير يک رفتار جمعی قرار گرفته است

➕يا بازيکن پليس در مقام کاشف آگاهانه يا نآگاهانه تصميم به قضاوت سريع و بدون تأمل دارد

➕يا بازيکن پليس در مقام کاشف دارای آگاهی پايينی برای تحليل مسائل ميباشد و يا کيفيت آگاهی و تصميم گيری ايشون تحت تاثير مسائل مختلف افت شديدی پيدا کرده است.

➕يا بازيکن پليسی که آگاهانه برای قانع سازی هم تيمی های راحت طلب با سطح آگاهی پايين از تفکرات کليشه اي استفاده ميکند.

➕يا بازيکن مافيايی در مقام فريبکار ميباشد که تحت تاثير هوش اجتماعی پايين و عدم اعتماد به نفس به طرح موضوعات کليشه اي ميپردازد.

➕و يا مافيايی در مقام فريبکار که از عمد و جهت دار تفکرات کليشه اي و استريوتايپ را در بازی وارد ميکند.

بنابر اين حالات و البته حالات ديگر به اين نتيجه ميرسيم که احتمال بروز رفتار کليشه اي از هر دو گروه پليس و مافيا بعيد نيست، بنابرين ما هم خود نبايد در نگاه به اين موضوع دچار کليشه شويم و بدانيم که فضای استريوتايپی در بازی مافيا ، شرايط بازی را از حالت آگاهی تفکر و انديشه دور ميکند و قطعاً اين فضا برای تيم پليس آسيب پذيری خاص خودش را دارد. بنابرين پليس خوب کسيست که سعی در تحليل و برسی و پيگيری استريوتايپ های داخل بازی کند .
چه بسا با تحليل استريوتايپی که از يک بازيکن متوجه شده ايد و برسی جواب پرسش ها و توضيحاتی که از فرد مذکور پيرامون استريوتاپش خواسته ايد بتوانيد هويت آن فرد را تا حدود زيادی مشخص کنيد که آيا وی پليس هست يا مافيا و عملکرد وی مثبت بوده يا منفی.

قطعاً اگر به اين نتجيه رسيديد که فردی با وجود داشتن تفکر استريوتايپ شخص مثبتی هست بايد سعی در روشن کردن فضای بازی برای وی و ديگران کنيد.

البته انتظار ميرود چون تفکر کليشه اي فضای بازی را به نفع مافيا “مه آلود “ميکند ، عزيزان بعد از خواندن اين مقاله سعی در برطرف کردن کامل رفتارها و تفکرات کليشه اي خود کنند و قطعاً اگر از پليس هايی که به اشتباه استريوتايپ دارند کاسته شود برسی و تشخيص هويت افرادی که به بازی کليشه اي نگاه ميکنند و دقيق تر و هدف دار تر انجام ميشود.

Comments are closed.